Palmpasen

Op Palmzondag vanaf 11.00 uur is er een gezamenlijke oecumenische Palmpaasviering, waarbij de pastoor en de dominee samen voor gaan. Voor de kinderen is er de mogelijkheid om een palmpaasstok te maken in het parochiecentrum “de schelp” tijdens de dienst.

Op het kerkplein worden vanaf 12.00 uur de palmpaasstokken door de jury beoordeeld. Hier kunnen de kinderen die niet hebben deelgenomen aan de activiteiten in de kerk aansluiten bij de rest.

 Om 12.30 uur vertrekt Excelsior voor een rondgang door Lonneker, aansluitend is de prijsuitreiking.

Palmpaasstok:

De palmpaasstok bestaat uit twee stokken in de vorm van een kruis, en wordt met Palmpasen gemaakt.

Er zijn bepaalde vaste attributen bij, die elk een eigen betekenis hebben:

  • Het palmtakje staat symbool voor de intocht in Jeruzalem (Palmzondag).
  • Het brood van het haantje staat symbool voor het breken en verdelen door Jezus van het brood bij het laatste avondmaal (Witte Donderdag).
  • De haan staat symbool voor de haan die drie keer kraaide nadat Petrus drie keer had gezegd dat hij Jezus niet kende (Goede Vrijdag).
  • Het kruis staat symbool voor het kruis waarop Jezus stierf (Goede Vrijdag).
  • De eieren zijn een teken van nieuw leven (Paaszondag).

Hoe maak ik een palmpaasstok?

In Twente bestaan verschillende modellen van een palmpaasstok. Hierbij een beschrijving van het model welke het meest in Lonneker en omgeving wordt gebruikt.

Wat hebben we nodig:

Om te beginnen een stok van ongeveer 80 à 100 cm, die van boven aangepunt moet worden,voorzien van vier zijtakken, die zich op ongeveer èèn derde vanaf de bovenkant bevinden. Op de aangepunte stok komt later “nen kuukelhaann” en op de vier zijtakken worden de vier kleine haantjes geprikt, èèn voor elke windrichting. Zijn de vier zijstokjes niet (allemaal) aanwezig, dan kunt u de ontbrekende er tegenaan binden. Een stukje ijzerdraad kan hier wonderen doen. Kunt u niet aan zo’n “natuurlijke” stok komen, dan heeft een hobbyzaak voor ons doel goed te gebruiken materiaal.

Als u een stok van een struik gebruikt, schil die dan eerst af. Het oude volksgeloof leert ons, dat er tussen de bast en de stam van een boom, tak of twijg, boze geesten huizen.

Dan het “groen” dat we gaan gebruiken. Vroeger werden hiervoor altijd takjes van de taxus baccata gebruikt. Tegenwoordig gebruiken we de buxus of het groen van de bosbes. De takjes binden we om de hoofdstok, als een soort bezempje, waarbij we ook de zijtakken aan het oog onttrekken.

Dan gaan we de stok omwikkelen met mooi gekleurd papier. Er zijn mensen die gehecht zijn aan het echte kleurgebruik rond palmpasen en Pasen, dat zijn de kleuren van het altaar. Boven op het groen komt een broodrad te rusten, vroeger van gevlochten deeg gebakken, welke van bovenaf om de aangepunte stok wordt geschoven. Dit gebeurd vervolgens ook met een paradijsappel (peties-appel), goudrenet of sinaasappel.

Op de appel komt de grote haan, soms met een paar jongen op de rug, maar wel als èèn geheel gebakken. Een haan is immers het symbool van waakzaamheid en tevens de vogel die driemaal kraaide toen Petrus zijn vriendschap met Christus loochende. Op de vier zijtakken komen de kleine haantjes met daaronder, aan het stokje vastgeplakt, een papieren vlaggetje. Ook hiervoor kan men de symbolische kerkelijke kleuren toepassen.

Leuk is het om het broodrad en de kuukelhaans zelf te bakken, waarbij meegebakken krenten de ogen van de haantjes moeten voorstellen.

Dan de verdere versieringen. Dat zijn de aan touwtjes geregen lekkernijen, als pinda’s, vijgen, rozijnen, ulevellen, en/of suikereitjes. Ook koekjes, bijvoorbeeld krakelingen het symbool van de H.Drie-eenheid, passen er goed bij. Dan slingers met ulevellen, anders ijsbonbons of ander aangeregen “slikkerspul”.

Zo “echt” als vroeger kunnen we onze palmpaasstok niet meer maken, u zult een keuze moeten maken uit de lekkernijen die thans te koop zijn. Dan is onze palmpaasstok klaar.

Tot zo’n jaar of zes, zeven wil uw kind er nog wel mee lopen, maar let op het gewicht. Vooral als daarmee dan nog een korte rondgang gemaakt wordt, waarbij  muziekcorps Excelsior voorop gaat, dat het “palm palm poasn” en het Twentse volkslied speelt.

Het zal op uw kinderen een niet te vergeten indruk achter laten.

En helemaal, als zowel de kinderen als de meelopende ouders meezingen:

Palm- palm poaschen,

Loat de koekoek roaschen

Loat de kievit zingen,

Dan krieg wie’j lekkere dingen.

 

Bron: Arie de Haan, dorpsblad Lonneker